Bideogintza: urratsak

Bideo hauek gauzatzeko egitaraua, kasuan kasuko irakasgaiaren eta ikasleen egoerari moldatu behar da. Ondo egin ahal izateko, hasi baino lehen “aldez aurreko urrats” batzuk finkatu behar dira, nahitaez. Eskuratutako ezagutza aditzera ematea da helburuetako bat, eta horretarako beharrezkoa da bideoa egin aurretiko ikerketa lana.

Bideo bakoitzaren eginkizunak honako aldi hauek izan behar ditu:

1. OINARRIAK JARTZEA: Gaiari buruzko ikerketa burutu eta idaztea, bibliografia eta erabilitako materiala sartuz.
   
2. SINTESIA: Ikerketa lanaren sintesia edo laburpena egitea. Sarrera laburra idatzi behar da, gaia erakutsiz eta alderdi garrantzitsuenak azpimarratuz. Azken batean, bideoaren audioa idaztea da kontua. Labur izatea garrantzitsua da (isil uneak izan behar baititu bideoak irudiak nabarmentzeko), baita irudietan ikusten den gauza berbera ez esatea.
   
3. STORYBOARD: Grabatu aldiak, planoak eta enkoadraketak diseinatzea, sintesian pentsatutakoaren araberakoa izan daitezen. Grabatu aldi orokorrak, xehetasunak eta abar antolatzea. Bideoak jorratzen dituen edukiei buruzko irudiak hartzen direla bermatzeko egiten da antolaketa hau. Storyboard behar den bezala egin ezean, irudiak eta narrazioa zerikusi gutxi dutela ikusiko da. Artxibo honek, lana egiten lagunduko dizu.
   
4. AZTERKETA ETA BIGARRENEZ LANTZEA: egitasmoaren aurreneko hiru urratsak emandakoan, ikasleek irakasleari aurkezten diote beren lana. Dokumentuak formatu elektronikoan bidaltzea da hoberena. Proiektuaren ardura duen irakasleak ordura arte egindakoa aztertzen du eta behar diren iradokizunak eta aldaketak egiten ditu.
   
5. FILMAKETA: une honetantxe, ez lehenago, ematen zaio hasiera filmaketari. Ikasleek planifikatutako lanera mugatu behar dute: horrela teknologia erabiltzeak sor lezakeen barreiatzeko arriskua saihesten da. Aurreko urratsak ongi burutu dituenari bakarrik uzten zaio filmatzen. Edozein arrazoirengatik ikasle talderen batek ez balu bere lana bukatuko, ordura arteko lana nahikoa izango litzateke ebaluatu ahal izateko, beste taldeak bezalaxe. Talde bakoitzari zinta bat dagokio, eta filmatzeko denbora jakin bat (arratsalde bat edo bi, gehienez).
   
6. EDITAKETA: Irudiak grabatutakoan muntaketari ekiten zaio. Bideoaren hari narratiboari lagunduko dioten efektu eta trantsizioak egiten dira.
   
7. AUDIOAREN GRABAKETA: Azkenik, azpiko musika eta azalpen egokiak eransten dira. Irudiekin bat egiten duen musika aukeratzea garrantzitsua da; ahal izanez gero, letrarik gabekoa izan behar du; bestela, esatariaren ahotsarekin batera entzutean azkeneko honek gardentasuna galduko luke. Musika hutsa duten tarteak sartzea ere komenigarria da, ikusleari irudiak lasai ikusteko aukera ematearren. Narrazioak ez du irudietan ikusten dena kontatu behar, baizik eta informazio gehiago eman eta ikusiko dena azaldu. Beren eskolako lanak bideo formatuan egin ahal izateak ikasleengan sortu duen motibazioa harritzekoa da. Saio orduen probetxua espero zitekeena baino askoz ere hobea izan da. Gainera, bideoa egin aurretiko urratsek ikerlanaren seriotasuna bermatzen dute. Guztien ilusioa da bideoa ikusgarria gertatzea, eta horrek eragina du lan jardunean.

Zer egiten da etxean eta zer ikastetxean?

Irakasle bakoitzak –zentroko baldintzen arabera– jardueraren antolakuntzan kontutan hartu beharko du bere esku duen ekipamendua, jarduera horretan emango duen ordu kopurua, zenbat ikaslek hartuko du parte, eta abar.

Guk bideogintzan gela osoak parte har dezan erabaki dugu. Gelako ikasle kopuruaren arabera, bi edo hiru ikasleko taldetan banatu ditugu. Jarduera antolatzeko modua desberdina izan da irakasle bakoitzarekin. Hauek izan dira hiru modu sarrienak:

1. Diziplinarteko Astea: irakasgaien martxa gelditu egiten da ikastetxean, eta bi, hiru edo lau egunetan garatu behar dute diziplinarteko lana. Urtean behin egiten den jarduera da. Gela bateko ikasleek bideo zientifiko bat filmatu behar zuten. Irakasleak zenbait jarduera antolatu zituen aste horretarako: bibliografiaren laguntzaz gaiari buruz azterlana egitea, sintesi bat burutzea, erabili behar ziren programen ikasketa, burutu behar zen praktikaren prestakuntza laborategian, filmaketa, eta abar. Fase guztiak klase garaian garatu ziren.
   .
2. Lau klase: irakasle batzuek gertuagotik jarraitu nahi dituzte lana, eta zenbait egun gordetzen dituzte horretarako:
   
   - Lehenengo saioan burutu beharreko eginkizuna azaltzen da, lanak izan behar dituen faseak, erabiliko dituzten bibliografia, eta abar. Ondoren, oinarritze lanari ekiten diote ikasleek.
   
   - Bigarren saioa bideoaren prestaketan ematen dute, osorik: oinarritzea, sintesia eta storyboarda. Lanak eskaintzen dizkiotenean, irakasleak berehala aztertzen saiatzen da.
   
   - Ikasleek bideo-muntaiaren programa ezagutu ezean, hirugarren saio bat ematen da programa ikasten edo errepasatzen.
   
   - Ikasleek bere kontu jarraitzen dute lana: kamerak txandaka eramaten dituzte, eta irudiak filmatutakoan astebeteko epea dute bideoaren muntaia egiteko. Irakasleak beste ordu bat uzten die ikasleei (ahotsa jartzen bukatzeko, azkeneko ukitua, eta abar).
   .
3. Klase bat edo bi: klase bat edo bi bakarrik erabiliz ere egin daiteke bideo bat. Gelan egin beharrekoa honetan baitatza: eginkizuna azaltzea eta muntaia-programa erabiltzen irakastea.
   
   - Lehenengo saioa jarduera azaltzeko da: jarraitu behar diren faseak, epeak, ekipoak erabiltzeko taldeen txandak…
   
   - Bigarrena, bideo editatze-programa nola erabili azaltzeko izan daiteke. Inoiz erabili baldin badute, ez da beharrezkoa, jakina.

Zenbait aholku erabilgarri:

1. Faseak antolatzea, aztertzea, entregatzea. Garrantzitsua da, proiektua aurrera aterako bada, antolatutako guztia zentroaren eta irakasgaiaren baldintzei egokitua egotea. Lehen aldia bada, normala da garbi ez edukitzea ikasleak proiektua aurrera eramateko gauza izango diren: ondo antolatuta baldin badago, harritu egingo zara egin dezaketena ikusirik.
   
2. Entrega epe finkoak; inor aldez aurretik jarritako epean bukatu gabe geldituko balitz, eta horrenbestez bideoa burutu gabe, landutakoaren arabera ebaluatzen da; aparteko ezustekorik ezean hobe da eperik ez aldatzea.
   
3. Gidatu, bideratu, baina bakoitzari, berak nahi duen moduan, lan egiten uztea: bideoa egitean askatasun handia eman.
   
4. Behin bideoak burututakoan, saio bat izan bideo guztiak ikus daitezen eta irakasleak edukiei buruz eta itxurari buruz bere azalpenak eman ditzan: azalpen hauek oso erabilgarri izango dira ikus-entzunezko hizkuntza nolakoa den irakasteko.